Hafızalarımızı tazelemekte yarar var.

19. yüzyılda yapılan, uzun süre Alanyalı (Yemişçizade) ailesi tarafından “konak” olarak kullanılan tarihi yapı.

2013 yılında Konak Belediyesi tarafından kamulaştırıldı.

Abdül Batur’un belediye başkanlığı döneminde Konak Belediyesi’nin “yeni hizmet binası yapımı karşılığında” İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne devredildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi satın aldığı konağı 25 yıllığına yeniden Konak Belediyesi’ne kiraladı.

İzmir’in 100’üncü kurtuluş yıldönümü anısını yaşatmak üzere anı evine dönüştürülmesi için Konak Belediyesi ile İzmir Büyükşehir Belediyesi arasında “protokol” imzalandı.

19 Eylül 2022’de “Kurtuluşumuzun 100. Yılı Anı Evi” olarak açılışı gerçekleştirildi.

İzmir BŞB koltuğuna Tunç Soyer’in yerine Cemil Tugay, Konak Belediye Başkanlığı’na ise Abdül Batur’un yerine Nilüfer Çınarlı Mutlu seçilmesinden sonra “protokol” ihtiyaç nedeni ile karşılıklı iptal etti.

Konak Belediyesi’nin isteği üzerine 19 Eylül 2022’de “Kurtuluşumuzun 100. Yılı Anı Evi” olarak açılışı gerçekleştirilen tarihi bina büyükşehir ekipleri tarafından boşaltıldı.

Vatandaşların da “katkılarıyla” oluşturulan anı evi içindeki kimi çok değerli tarihi eşya ve objeler ile oluşturulan sergi ise dağıtıldı.

Bu konuda üç “haber” yazdım.

• Birincisi “Atatürk ve İzmir mi yoksa kreş mi? Tercih CHP’li başkanların” başlıklı.
• İkincisi “PR yapın ama halkı kandırmadan” başlıklı.
• Üçüncüsü ise, “Onca malzeme kimde ya da nerede?” başlıklı yazıydı.

Üç yazının da ortak noktası, İzmir halkının cebinden çıkan paralarla oluşturulan İzmir Büyükşehir Belediye bütçesiyle hazırlanan “değerli” bir eserin göz göre göre yok olmasıydı.

Konunun iki muhatabı vardı.

İzmir Büyükşehir ve İzmir Konak Belediyesi.

İzmir Konak Belediyesi yazılı açılmasında özetle, “İzmir’in kurtuluşunun 100. yılı anısına kente kazandırılan Anı Evi’ndeki geçici sergi süreci bitmiş, ayrıca Kurtuluş Savaşı döneminden günümüze kalan şartlı bağış kapsamındaki bazı belge ve objeler belediyemize yapılan tahsisin ardından bağışçılar tarafından geri alınmıştır. Millî Mücadele dönemi ruhunu yansıtan mevcut değerli eserlerle Anı Evimiz, ziyaretçilerini hafta içi her gün 08.30-17.30 saatleri arasında ağırlamaya devam etmektedir” denildi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Kent Arşivi ve Müzeler Şube Müdürlüğü ise yaptığı açıklamada, özetle “Kurtuluşumuzun 100. Yılı Anı Evi 09.09.2024 tarihli Meclis kararı gereği, mevcut durumunun korunmasını esas alan bir protokol ile Konak Belediyesi’ne devredilmiştir. Bu protokol çerçevesinde Konak Belediyesi protokolde belirtildiği şekilde “mevcut durumu koruyarak” bölgenin ihtiyacı olan kamu hizmetlerinin sunumunda binadan istifade edebilecektir. Anı Evi’nin varlığını şu anki haliyle devam ettireceği, yalnızca sorumluluğunun Konak Belediyesi’ne devredildiği bilgisi verilmiş, bağışçılarımızın rızası sorulmuştur. Rıza gösteren bağışçılarımızın bağışlarının Anı Evi’nde sergilenmesine devam edilmektedir. Rıza göstermeyenlerin bağışları ise özenle teslim alınmış, asitsiz kağıtlar ile sarılmış bir şekilde, nem ısı kontrolü yapılan, yangına karşı özel sistemle korunan, kamera ile izlenen bir ortamda APİKAM’da muhafaza edilmektedir. APİKAM gözetimindeki malzemeler ise şunlardır: Nutuk (1 adet), Nutuk Muhteviyatına Ait Vesaik (1 adet), Türk Bayrağı (1 adet), Mandolin (1 adet), Pirinç Semaver (1 adet), Amerikan Schotr Marka Tabanca (1 adet), Kasatura (1 adet), Divit (1 adet), Gümüş Tepsi ve Kahve Takımı (1 adet)”

İzmir Büyükşehir Belediyesi de Konak Belediyesi de yaptığı açıklamalarda tasarımı, başta Prof. Dr. Ayşen Savaş olmak üzere onlarca kişinin emeği, yaratıcılığı ve çabasıyla bir araya getirilmiş sergi ile kimsenin ulaşamadığı aşağıda yazdığım malzemelerle ilgili sorulara ise hiç yanıt vermedi.

Gölge enstalasyonu…

İzmir Yangını diyaroması…

Otuzu aşkın dijital ekran.

Kiosk…

Bayrak Odası olarak düzenlenen alanda tavana asılı Ay-yıldızlı dijital malzeme.

Kumanda tablosu.

Bu karmaşık dijital materyallerin izleyenlere sunulmasını sağlayan bilgisayar yazılımı.

Bütün bu malzemelerin enerji aparatları.

Aradan aylar geçti…

Gazeteciliğin önemli kurallarından biri de “fikri takip” denilen, yapılan haberin sonrasında o konuyla ilgili tüm gelişmeleri de takip etmektir.

Biz de öyle yaptık.

İzmir Büyükşehir ve İzmir Konak Belediyesi’nin açıklamalarının ne kadar “bilgi” içerdiğini, ne kadarının “gerçeğe” uygun bilgi olduğunun peşine düştük.

Değerli dostum Ali Rıza Avcan’ın da yardımlarıyla konuyu Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne yönelttik.

Günler, haftalar aylar, yuvarlak yanıtlar, kelime oyunları derken içinde “bilgi kırıntısı” olan yeni ve resmî açıklamalara ulaştık.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’nin yaptığı araştırma sonunda verdiği bilgi aynen şöyle:

“T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER)’ne yapmış olduğunuz 25…….27 sayılı başvurunuz 17.04.2025 tarihinde cevaplanmıştır

Cevap Metni:

Sayın başvuru sahibi;

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından İzmir’in Kurtuluşunun 100. Yılı etkinliği kapsamında, Tan Mahallesi, 838 sokak, No. 23 Konak adresinde açılan ve tasarımı Prof. Dr. Ayşen SAVAŞ tarafından yapılan “Kurtuluşun 100. Yılı Anı Evi”, 09.09.2024 tarihli ve 975099404.105.04.838 Meclis Karar No’lu protokol ile Konak Belediyesine devredilmiştir.

Kurtuluşun 100. Yılı Anı Evi”nin kuruluşu esnasında toplam 3.261.265,96 TL (üç milyon iki yüz altmış bir bin iki yüz altmış beş TL, doksan altı krş.) bedel ile satın alımı yapılan bahse konu 69 adet dijital sergileme malzemelerin tümü (led ekran, kiosk, diaroma, projeksiyon vb.) ile sergi üniteleri (vitrin, cam kapaklı dolaplar, danışma bankosu vb.) mevcut haliyle, hiçbir eksiltme yapılmadan çalışır vaziyette Konak Belediyesine teslim edilmiştir. Bilgilerinize sunarız.”

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından CİMER’e gönderildiği belli olan açıklamadan elde ettiğimiz bilgiler nelerdir?

İzmir’in Kurtuluşunun 100. Yılı Anı Evi’ne kuruluş esnasında 69 adet dijital sergileme malzemesi (led ekran, kiosk, diaroma, projeksiyon, sergi üniteleri, vitrin, cam kapaklı dolaplar, danışma bankosu vb.) alınmış ve bunun için toplam üç milyon iki yüz altmış bir bin iki yüz altmış beş TL ödenmiş.

Sergi ne zaman açıldı?

19 Eylül 2022’de.

Bir yıl önce alımların ve hazırlıkların başladığını varsayarsak, dönemin kuru üzerinden (TCMB’ye göre 1 USD=8,32 TL) tamı tamına 391 bin Amerikan Doları.

Bu hesaba serginin oluşmasında emeği geçen insan gücüne ödenen (ödenmiş ise) ücret/ücretler var mı, varsa ne kadar bilinmiyor. 

Üç yıl içinde dolar 8 liradan 38 liraya çıktı.

O dönem ödenen 391 bin doların bu günkü karşılığı ne?

Yaklaşık 15 milyon TL…

Çalışanların ücretlerini doğru dürüst ödeyemeyen İzmirli belediyelerin dikkatine…

CİMER’e gönderilen açıklamadan başka ne öğrendik?

69 adet dijital sergileme malzemelerin tümü İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından Konak Belediyesi’ne devredilmiş.

Gerçek öyle mi?

Gidip görenlere göre ortada ne led ekran kalmış ne diaroma ne projeksiyon ne sergi üniteleri ne de kiosk.

Zaten daha önceki yazılarımda olmadıklarının fotoğraflarını da yayınladım.

Bunları çalıştırmak için özel yazılmış bilgisayar programı ve bilgisayarların da nerede olduğunu bilen yok.

Kiosk demişken;

100 Yıl Anı Evi’nden alınıp Ahmet Piriştina Kent Arşivi’ndeki “Yanık Yurt Sergisi”nde kullanıldığını yazdığım kiosk için “o zaman” açıklama gelmişti.

Kimden?

Kendi deyimi ile serginin “küratörü” Nejat Yentürk’ten.

Cevap hakkına saygı gereği yazdıklarını paylaşayım:

“Serdar Bey merhaba, bir yazınızda küratörü olduğum Yanık Yurt sergisine değindiğinizi okudum. Öncelikle, 100. Yıl Anı Evi ile ne kuruluş sürecinde ne de sonrasında hiçbir ilgim ve temasım olmadığını söylemeliyim.

Oradan birtakım malzemeler alındığı imasını ise ahlaki bulmuyorum.

Sizin yazınızda fotoğrafını paylaştığınız görsel, 2014 yılında APİKAM’da açılmış olan Ulaşım Tarihi sergisinde kullanılmış kioska aittir. Depoda çürümeye terk edilmiş bu kiosk belediye çalışanları tarafından onarılıp, sıfır harcamayla Yanık Yurt sergisinde değerlendirilmiştir. Saygılarımla.”

Bütün bu okuduklarınızdan sonra edindiğimiz bilgileri toparlayalım.

İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir’in Kurtuluşunun 100. Yılı için Konak Belediyesi’nden satın aldığı Yemişcizade Konağı’nı 3 milyon 261 bin 265 lira harcayarak “anı evi” haline dönüştürmüş.

Belediye başkanlıkları değişince Konak Belediyesi konağı büyükşehir belediyesinden 25 yıllığına kiralamış.

Anı evinin içinde bütün malzemeleriyle Konak Belediyesi’ne devredilmiş.

Gidip görenlerin, Konak Belediyesi’nin açıklamalarına göre de malzemelerin bir bölümünün nerede olduğunu kimse bilmiyor.

Hiç kimse de üzerine alınmıyor.

Bugünün parası ile 15 milyon liralık malzeme açıkçası kayıp ya da uçmuş.

Aklıma o tekerleme geldi.

Komşu komşu oğlun geldi mi? Geldi. Ne getirdi? İnci, boncuk. Kime kime? Sana, bana. Başka kime? Kara kediye. Kara kedi nerde? Ağaca çıktı. Ağaç nerde? Balta kesti. Balta nerde? Suya düştü. Su nerde? İnek içti. İnek nerde? Dağa kaçtı. Dağ nerde? Yandı bitti kül oldu…

O zaman hayırlı olsun…

Haberin videosunu A3Haber’in YOUTUBE sayfasından izleyebilirsiniz