Kısa adı CBS.

Yani Coğrafi Bilgi Sistemi. 

Dünya üzerindeki mekâna/konuma dayalı karar verme süreçlerinde kullanıcılara yardımcı olmak üzere, verilerin toplanması, depolanması, işlenmesi, yönetimi, sorgulaması ve sunulması fonksiyonlarını yerine getiren donanım/yazılım. Kent Bilgi Sistemi, Orman Bilgi Sistemi, Karayolları Bilgi Sistemi, Arazi Bilgi Sistemi, Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS), İç Güvenlik Bilgi Sistemi, Araç İzleme Bilgi Sistemi, Trafik Bilgi Sistemi, Kampüs Bilgi Sistemi, Deprem Bilgi Sistemi, Harita Bilgi Sistemi şeklinde adlandırılır.

Bilenen adı doğrudan temin.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre; belirtilen hallerde ihtiyaçların, idare tarafından “davet edilen isteklilerle” teknik şartların ve fiyatın “görüşülerek” alındığı yöntemdir. Doğrudan temin; bir “ihale yöntemi” değil “alım” sürecidir. Alımlar, 4734 sayılı kanunun 18. maddesindeki kurallara “uyulmadan” ilan yapılmadan, teminat alınmadan, komisyon kurmadan ve yeterlik kriterleri aramadan görevlendirilecek kişi/kişiler tarafından “piyasa araştırması” yapılması sonucu gerçekleşir.

AKP iktidarının 2002 yılından bu yana “iki yüze yakın değişiklik” yaptığı “4734 sayılı ihale kanunu” beraberinde “denetlemeyi” olanaksız kıldı. Yasanın 22. maddesinin “a” fıkrası öyle düzenlendi ki “doğrudan temin” alımı yapacak kamu kurumuna ihtiyacı ile ilgili (bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal) özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel “tek kişi” tarafından karşılanabilecek “alım” yapma olanağı sağlandı. Bunun açılımı şudur: Konser düzenleyeceksiniz ve “B sanatçısını” getireceksiniz ya da bir “heykel” yaptırmak istiyorsunuz ve bunu sadece “C kişisi” yapabiliyor ya da yazılım alacaksınız ve bunun “patenti” sadece “D kişisinin” elinde. İşte o zaman bu kişilerden/kurumdan “doğrudan temin” yönteminin “a” fıkrasınca “hiçbir kurala uymadan” alım yapabilirsiniz… Kısaca bir “alımı” yasanın 22/a maddesine göre yapıyorsanız “istediğiniz paraya” ve “istediğiniz kişiden” alma hakkınız var. 

Coğrafi Bilgi Sistemleri, Türkiye’de pek çok kamu kurumu tarafından kullanılan ve oldukça “yararlı” bir bilgisayar donanım/yazılım programıdır. Kamu kurumları bu alımı 4734 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “açık ihale” ile bazen de 22 maddedeki “doğrudan temin” yöntemi ile yaparlar. Bu yüzden “Coğrafi Bilgi Sistemi” yazılımı/donanımı yasanın 22/a maddesinde sayılan özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel “tek kişi” tarafından karşılanabilecek alımlardan değildir ve piyasada bu “sistemi üreten” çok firma vardır. 

“Kamu ihalelerini” takip edip/inceleyebileceğiniz “Elektronik Kamu Alımları Platformu” isimli internet sitesi bulunur. Bu sitenin “arama” bölümüne “Coğrafi Bilgi Sistemi” yazarak ararsanız, hangi kamu kurumlarının, hangi tarihte, kaç lira ödeyerek “Coğrafi Bilgi Sistemi “aldıklarını” görürsünüz. Bu ve benzeri yazılım programlarının da zaman zaman yenileme/üst versiyona geçme gibi “zorunlulukları” vardır ve bunlar da yine “ihale” ile karşılanır. Öyleyse gelin, hep birlikte bu sitede “bugüne yakın” tarihli “Coğrafi Bilgi Sistemi” ihalelerine şöyle bir bakalım.

İhale Numarası: 2025/2129150.

İhaleyi Yapan: Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı İhale İşleri Şube Müdürlüğü.

İhalenin İçeriği: CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) Yazılım Paketi.

İhalenin Kapsamı: 4734 Kapsamında.

İhale Türü: Hizmet.

İhale Usulü: Pazarlık (MD 21/f)

İhale Tarihi: 28 Aralık 2025.

Yaklaşık Maliyet: 2 milyon 613 bin 333 lira 33 kuruş.

En Yüksek Teklif: 2 milyon 580 bin lira.

En Düşük Teklif: 2 milyon 580 bin lira.

Sözleşme Tarihi: 16 Aralık 2025.

Sözleşme Bedeli: 2 milyon 580 lira.

İhaleyi kazanan ve sözleşme imzalanan: Esri Bilgi Sistemleri.

Hepimizin anlayacağı şekilde özetlersek; Malatya Büyükşehir Belediyesi tarafından 4733 sayılı kanunun 21/f maddesine göre 28 Aralık 2025’de yapılan “Coğrafi Bilgi Sistemleri” ihalesini 2 milyon 580 bin liraya Esri Bilgi Sistemleri firması kazandı. “Yasal ödeme sınırları içindeki” ihale için 16 Aralık 2025’de imzalanan sözleşme sonrası “kazanan firma” şartnamede belirtilen tarihte CBS yazılım paketini teslim etti/etmeye başladı.

(Bilgilendirme: 24 Ocak 2025 tarihli “32792 Sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan” tebliğe göre; 1 Şubat 2025 ile 31 Ocak 2026 tarihleri arasında (her yıl değişiyor) 21/f maddesinin parasal limiti “2 milyon 668 bin 214” lira.)

Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin CSB ihalesini “aklımızda tutup” başka bir ihaleye bakalım.

Konuyla “ilgisi” ve “isim yakınlığı” nedeniyle Manisa olsun…

Manisa, 12 Kasım 2012‘de çıkarılan 6360 sayılı kanun ile “büyükşehir” oldu.

Cengiz Ergün Manisa’nın “ilk büyükşehir belediye başkanı” olarak seçildi.

Yeni kurulan büyükşehir belediyesi ve bağlı kuruluşlarının (MASKİ) “ihtiyaçları” vardı ve sürekli “ihale” yapılarak “tamamlanmaya” çalışılıyordu.

Bunlardan biri de CBS yani “Coğrafi Bilgi Sistemleri” ihalesiydi. 

14 Ağustos 2023’de 4734 sayılı devlet ihale yasasının “22/d maddesine” göre Manisa Büyükşehir Belediyesi (MASKİ) “Coğrafi Bilgi Sistemleri” ihalesi yaptı.

İhaleyi “375 bin lira” bedelle Mapisso Yazılım şirketi kazandı. 

Yani Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin (MASKİ) Coğrafi Bilgi Sistemi “2023 yılında” yapılan ihale ile “alınmış” oldu.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde Manisa Büyükşehir Belediyesi el değiştirdi ve belediye CHP’nin “adayı” tarafından kazanıldı.

Arada “üzücü” olaylar yaşandı ve 16 Haziran 2025’te Akhisar Belediye Başkanı Besim Dutlulu, halkın değil “meclis üyelerinin oyuyla” Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı oldu.

Tarih oldu 18 Aralık 2025.

Besim Dutlulu’nun belediye başkanı olmasından “altı ay” sonra.

Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin bağlı kuruluşu MASKİ, “2023 yılında alınan” Coğrafi Bilgi Sistemleri yazılımını “değiştirmeye/yenilemeye” karar verdi.

Bunca kanun, yönetmelik ve tebliğden bilgisinden sonra böyle bir iş için “ihaleye çıkılması gerekir” diye düşünüyorsunuz değil mi?

Eksik düşünüyorsunuz…

Evet ihaleye çıkıldı ama ne Malatya Büyükşehir Belediyesi gibi 4734 sayılı ihale yasasının “21/f” maddesi tercih edildi, ne de bir dönem önceki Manisa Büyükşehir Belediyesi yönetiminin “tercih” ettiği “22/d” maddesi kullanıldı.

“Halkçı” yeni yönetim, AKP iktidarının sağladığı “avantaja” sığınarak ihaleyi 4734 sayılı devlet ihale yasasının “22/a” maddesi kapsamına aldı

Yani ihale ne “açık” yapılarak “duyuruldu” ne de doğrudan temin kapsamında “22/d ya da 22/f” maddesinde belirtilen “parasal limitler” göz önüne alındı.

Kanunun 22/a maddesinin “İhtiyaç ile ilgili (bilimsel, teknik, fikri veya sanatsal) özel bir hakka sahip gerçek veya tüzel tek kişi tarafından karşılanabilecek alımlar” kısmına sığınılarak, doğru dürüst “piyasa araştırması” bile yapılmadan ihale gerçekleşti.

Ne oldu biliyor musunuz?

İhaleyi (vergiler hariç) “rekabete kapalı” biçimde “6 milyon 617 bin 910 lira ve 80 kuruş” bedelle Esri Bilgi Sistemleri şirketi kazandı.

Eğer 2023 yılında MHP’li Cengiz Ergün döneminde alınan sistem yenilense/revizyon edilse çıkacak maliyet 1,5 bilemediniz “2 milyon” lira tutacak iken yeni gelen “halkçı” yönetim sistemi “sil baştan” yenilemek için Manisalıların cebinden yaklaşık “7 milyon liranın” çıkmasına “göz” yumdu.

Üstelik kendisinden “kısa” süre önce aynı sistemi” alan yapan Malatya Büyükşehir Belediyesi’nden neredeyse “4 milyon liradan” “fazla” para ödeyerek.

Bu arada 29 Temmuz 2023 tarihli 32263 sayılı Resmî Gazete’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı “genelgeye göre” kamu kurumlarında “Açık Kaynak Kodlu Yazılım” kullanılması “zorunlu” hale getirilmişken.

Bunca anlatımdan sonra “belki” savcıların, bakanlık ya da Sayıştay müfettişlerinin soracağı “muhtemel soruları” biz soralım:

• Manisa Büyükşehir Belediyesi ya da onun iştiraki MASKİ zaten elinde bulunan yeni Coğrafi Bilgi Sistemleri “ihalesine” hangi ihtiyaç/gerekçelerle çıktı?
• Böyle bir “ihtiyaç” varsa ya da 2023 yılında alınan sistem “yeterli” gelmiyorsa, sistemin “yenilenmesi” yerine neden “yepyeni” bir sisteme geçilmesi tercih edildi?
• Alım için “açık ihale” yöntemi kullanılmak yerine neden “özel durumlar” için düzenlenmiş “22/a” maddesi tercih edildi?
• Bir süre önce Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin “2 milyon 580 bin” liraya aldığı sistem, 22/a maddesine sığınılarak neden “7 milyon liraya” yakın bir bedelle satın alınarak “4 milyon lirayı bulan zarar” edildi?
• Tek kaynaktan alımı yapılan CBS yazılımı 29 Temmuz 2023 tarihli 32263 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde belirtilen “Açık Kaynak Kodlu Yazılım” kullanılması zorunluluğunu karşılıyor mu?
• İhale fikri “halkçı belediye” diye yola çıkan CHP’li “siyasilerin” mi yoksa Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ve ekibinin Manisa’da oluşturduğu “bürokratik” kadronun mu kararıydı? 
• CHP Genel Başkanı Özgür Özel’i “memleketi” Manisa’da, üstelik de belediye eliyle “itibarsızlaştırma” politikasına bile bile/göre göre “kim/kimler” uygulamaya koydu?
• “İçme suyunu ucuzlatacağız” diye kazanılan Manisa’daki yerel seçimleri “kaybetmek” için bu ve benzeri ihalelerden “bilmediğimiz” daha kaç tane yapıldı?

CHP’li Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu geçtiğimiz hafta paylaştığı sosyal medya mesajında aynen şöyle diyor: “Artık çocuklarımız, gençlerimiz ve geleceğimiz için iktidar olmak istiyoruz. Sosyal medyada yapılan paylaşımlar ile oluşturulmaya çalışılan suni gündemlere ayıracak vaktimiz de yok enerjimiz de.”

Ne diyelim?

Şatafatlı “makam odasından” klavye başında “delikanlılık” yapmak kolay.

Tüyü bitmemiş “yetimin” hakkını “korumak” ise “zor ve özveri” ister.

Vaktinizi ve enerjinizi “ihalelere” ayırırsanız “iktidar” sadece sosyal medyada paylaşacağınız “istek” olarak kalır…